De valkuil van even helpen

Over hoe goedbedoeld gedrag eigenaarschap in de weg kan zitten

Veel leidinggevenden herkennen het moment waarop ze denken dat ze net zo goed zelf iets kunnen oppakken. Ze zien een taak en willen tempo maken. In dit artikel gaat het over wat er gebeurt met eigenaarschap in een team wanneer een leidinggevende steeds kleine dingen overneemt. Goed bedoeld gedrag dat tegelijk kan zorgen dat verantwoordelijkheid niet op de plek komt te liggen waar die hoort.

Tijdens een sessie over eigenaarschap vertelde een leidinggevende dat hij regelmatig taken van medewerkers oppakte. Hij zei: “Ik ben toch op kantoor, dan kan ik het net zo goed even doen.” We stonden stil bij de vraag wanneer je als leidinggevende werk uit handen neemt en wat daar eigenlijk onder zit.

Ik vroeg hem wat hij voorkomt door het zelf te doen. Hij dacht even na en zei dat hij voorkomt dat hij tegen zijn medewerker moet zeggen dat zij het zelf kan oppakken zodra ze weer op kantoor is. Dat gesprek vond hij ongemakkelijk. 

Lekker bezig en toch niet met wat er echt toe doet

Elke keer dat hij een taak van iemand overneemt, voelt het lekker. Weer iets voor iemand gedaan. Tegelijkertijd zijn het vooral de eenvoudige taken die hij oppakt. Werk dat snel resultaat oplevert en weinig spanning geeft.

Zijn medewerkers ervaren het als prettig dat hij helpt en dingen oplost. Daardoor ontstaat al snel het beeld van een betrokken leidinggevende. Ondertussen blijven grotere vraagstukken liggen. Denk aan de richting van het team, strategische keuzes, het maken van een jaarplan of het voeren van gesprekken die echt verschil maken.

Eigenaarschap begint bij jezelf als leidinggevende

Eigenaarschap bij anderen stimuleren begint vaak met een eerlijk onderzoek naar je eigen gedrag. Wat maakt dat je iets overneemt? Is het werkelijk nodig of probeer je iets te vermijden?

Wanneer je met wat afstand naar jezelf kijkt, zie je vaak patronen. Taken die je snel oppakt omdat ze overzichtelijk zijn. Onderwerpen die je uitstelt omdat ze ingewikkeld voelen. Door bewust te kiezen waar je je aandacht op richt, verandert er iets in het systeem van het team.

Als jij als leidinggevende ruimte neemt voor jouw eigen verantwoordelijkheid, geef je anderen impliciet toestemming om hetzelfde te doen. Wanneer jij laat zien dat je je bezighoudt met wat er werkelijk toe doet, wordt het voor medewerkers vanzelf logischer om eigenaarschap te nemen over hun eigen werk.

Bewust stoppen met het oppakken van andermans taken

De leidinggevende uit de sessie besloot zijn gedrag te veranderen. Hij nam zich voor om niet langer automatisch kleine taken van medewerkers over te nemen. In plaats daarvan begon hij zijn werkdag met het onderwerp dat hij normaal gesproken uitstelde. Hij doet zijn deur dicht, laat mail en telefoontjes even liggen en richt zich op het werk dat lastig was, maar belangrijk voor de ontwikkeling van zijn team.

Dat voelde in het begin onwennig. Tegelijk merkt hij dat er ruimte ontstaat voor andere gesprekken met medewerkers. Minder gericht op oplossen en meer op verantwoordelijkheid nemen. 

Dit vind je misschien ook interessant